Bal neden kristalleşir veya donar?

Bal neden kristalleşir veya donar?


Balın kristalleşmesinin veya başka bir ifadeyle donmasının sebepleri; başta sıvı balın zamanla kavanozun dibinden başlayarak yukarıya doğru katılaştığı doğal bir süreçtir Tabii bal, özellikle çiçek balı zamanla ve saklama koşullarına bağlı olarak donar.

Balla ilgili merak edilen önemli bir konu, süzme olarak satılan balların bir süre sonra kristalleşmesinin bir problem teşkil edip etmediğidir. Bu durum bazen bala şeker şurubu katılmış olduğu şeklinde yanlış yorumlanır. Ancak bu inanış gerçeğin tam aksidir. Zira şeker şurubu ilave edilmiş ballar çok uzun süre kristalleşmeden kalabilir, saf ve doğal ballar ise, balın elde edildiği çiçeklerin türüne göre değişmekle beraber, özellikle kış aylarında ve soğukta muhafaza edildiği takdirde birkaç ay gibi kısa bir sürede kristalleşebilmektedir. Bu kesinlikle doğal bir olay olup, balın tüketilmesini önleyici bir problem değildir.

Doğal olmayan sahte bal, yani içine bir şekilde şeker şurupları katılmış (hile yapılmış) veya aşırı ısıtılmış bal donmaz, kristalleşmez. Ancak unutulmamalı ki salgı balı, yani çam balı yapısı gereği kristalleşmeyebilir.

Bal kristalleşmiş haliyle de tüketilebileceği gibi, benmari usulü bir ısıtma işlemiyle (el yakmayacak sıcaklıkta su dolu bir kabın içerinde balın ısıtılması) kristaller çözdürülüp bu şekilde de tüketilebilir.

Balda kristalleşme hiçbir şekilde bala yapılmış bir hilenin göstergesi değildir. Kristalleşmiş balın tüketilmesinde, sağlık açısından hiçbir sakınca yoktur. Kristalleşmenin başlıca sebepleri; balın oluşmasında yararlanılan çiçeklerin türü, balın içerdiği hava kabarcıkları, polen ve diğer partiküllerin miktarı, balın depolandığı yerin nem ve sıcaklığı ile ambalaj kaplarının çeşididir. Balın kristalleşmesi doğal bir olaydır ve balın glikoz oranı bakımından doymuş hale gelmesiyle, glikoz moleküllerinin kristal duruma geçmesi olarak tanımlanır. Kristalleşme için en uygun sıcaklık 14°C civarıdır. 10 °C‘nin altında ve 26,5°C‘nin üzerinde kristalleşme yavaşlar.

Donmayı geciktirmek için balı oda sıcaklığında muhafaza etmek, mutfak dolabı ya da kiler gibi yerlerde saklamak en uygundur. Diğer dikkat edilmesi gereken bir konu da balın direkt güneş ışığı almaması ve ısı kaynağından uzak tutulmasıdır.

 

Kristalleşmiş Balın Sağlığa Zararı Var Mıdır?

Kristalleşmiş balın tüketilmesinde, sağlık açısından hiçbir sakınca yoktur. Avrupa, Amerika ve Kanada’da balın kontrollü şartlarda kristalleştirilerek “Krem bal” olarak tüketimi çok yaygındır. Tüketici krema kıvamında ve daha az akışkan, daha sürülebilir özelliklere sahip bu ürünü sıvı bala tercih etmektedir.

 

Bir Cevap Yazın